पृथ्वीचे तापमान 5 वर्षांत 1.5 अंशाने वाढणार, जागतिक हवामान संघटनेचा इशारा

पुढील पाच वर्षांत जागतिक तापमान सरासरी 1.5 अंश सेल्सियसने वाढण्याची शक्यता जागतिक हवामान संघटनेने (डब्ल्यूएमओ) वर्तवली आहे. जागतिक हवामान संघटनेने दिलेल्या अहवालानुसार, 2025-29 या कालावधीत सरासरी जागतिक तापमान औद्योगिकीकरणापूर्वीच्या पातळीपेक्षा 1.5 अंश सेल्सियसपेक्षा जास्त होण्याची शक्यता 70 टक्के आहे. पुढील पाच वर्षांपैकी एक वर्ष सर्वाधिक उष्णतेचे असण्याची शक्यता वर्तवण्यात आलीय. उष्णतेच्या बाबतीत 2024 या वर्षाचा रेकॉर्ड येत्या पाच वर्षांत मोडला जाण्याची शक्यता आहे.

2024 हे सर्वाधिक उष्ण वर्ष ठरले. यात 1850-1900 च्या बेसलाईनपेक्षा 1.5 सेल्सियसपेक्षा जास्त जागतिक सरासरी तापमान होते. हवामान बदलाचे दुष्परिणाम टाळण्यासाठी 2015 मध्ये पॅरिस हवामान परिषदेत सहभागी राष्ट्रांनी 1.5 अंश सेल्सियस तापमान मर्यादा निश्चित केली होती. पॅरिस करारात नमूद केलेल्या 1.5 अंश सेल्सियस तापमान मर्यादेचे कायमचे उल्लंघन म्हणजे मागील 20-30 वर्षांतील दीर्घकालीन तापमानवाढ होय. सुमारे 100 ते 150 वर्षांपूर्वीपर्यंत अनेक शतके पृथ्वीचे सरासरी तापमान फारसे वाढले नव्हते. औद्योगिक क्रांतीनंतर या परिस्थितीत वेगाने बदल होत गेला. पर्यावरणातील मानवी हस्तक्षेप, प्रदूषण, जंगलतोड, हरितगृह वायूंचे उत्सर्जन आदी कारणांमुळे गेल्या काही वर्षांत पृथ्वीचे सरासरी तापमान बरेच वाढले आहे. 1850 ते 1900 या वर्षांमध्ये जागतिक सरासरी तापमानवाढ अर्धा अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होती. 1980 ते 2000 या काळात दरवर्षी पृथ्वीचे सरासरी तापमान साधारण एक अंश सेल्सियसने वाढत गेले. त्यानंतर हा वेग दीड अंश सेल्सियसपर्यंत वाढू लागला.