गणेशमूर्ती करणाऱ्या 130 कारखान्यांना नोटिसा, पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी नगर महापालिकेची मोहीम

पर्यावरणाला कोणताही धोका निर्माण होऊ नये, यासाठी प्रत्येक पातळीवर वेगवेगळ्या प्रकारचे निर्णय घेण्यास सुरुवात झाली आहे. त्या अनुषंगाने गणेश मूर्ती तयार करणाऱ्या नगर जिल्ह्यातील 130 कारखान्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. एकीकडे व्यवसाय कसा चालवायचा, असा प्रश्न उभा असतानाच पर्यावरणासंबंधी कारवाई सुरू झाल्यामुळे कारखानदार अडचणीत सापडले आहेत. दरम्यान, नगर जिल्हा गणेश मूर्तिकार संघटनेने याचा निषेध करत ही नोटीस अन्यायकारक असल्याचे म्हटले आहे.

शाडूच्या मूर्ती व प्लॅस्टर ऑफ पॅरिसच्या मूर्ती तयार करण्याचे काम वर्षभर सुरू असते. नगर जिल्ह्यामध्ये अनेक कारखाने आहेत. आता तालुकास्तरावर अशा प्रकारचे कारखाने होऊ लागले आहेत. सर्वाधिक कारखाने नगर शहरात आहेत. नगरच्या गणपतींना इतर ठिकाणी मोठय़ा प्रमाणावर मागणी असते. आता मूर्ती बनवताना पर्यावरणासंबंधीचे नियम व अटी यांचे पालन करण्याच्या सूचना प्रशासकीय पातळीवर देण्यात आल्यामुळे अनेकांचे धाबे दणाणले आहेत.

प्लॅस्टर ऑफ पॅरिसच्या गणेश मूर्ती तयार न करता पर्यावरणपूरक मूर्ती तयार कराव्यात. तीन दिवसांच्या आत गणेश मूर्ती बनविण्यासाठी वापरल्या जाणाऱया पीओपी साहित्याची विल्हेवाट लावावी. पीओपीचा साठा आढळून आल्यास प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या नियमानुसार फौजदारी कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा महापालिकेने गणेश मूर्ती बनवणाऱया कारखानदारांना दिला आहे. पर्यावरणपूरक गणेश मूर्ती तयार करण्याबाबत व पीओपीच्या मूर्तींबाबत प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने दिलेल्या पत्राच्या आधारे महापालिकेने शहरातील 130 कारखानदारांना नोटिसा बजावल्या आहेत.

z पीओपी मूर्तीच्या उत्पादन व विक्रीवर कोणतीही बंदी नसल्याचे सरकारने मागील वर्षी विधान परिषदेत स्पष्ट केले आहे. तरीही चुकीचा अर्थ काढत या नोटिसा बजावण्यात आल्याचा दावा नगर जिल्हा गणेश मूर्तिकार संघटनेने केला आहे. चुकीचा संदर्भ घेऊन शहरातील व जिह्यातील कुटुंबांना बेरोजगार करू नये, असे मत संघटनेचे जिल्हाध्यक्ष भरत निंबाळकर यांनी म्हटले आहे.

z एकीकडे कारागीर मिळत नाही. दुसरीकडे आहे त्या किमतीला मूर्ती विकल्या जात नाहीत. कधी-कधी त्या कमी भावाने अथवा अत्यंत कमी दराने विक्री कराव्या लागतात. अशी परिस्थिती गेल्या चार-पाच वर्षांपासून पाहायला मिळत आहे. त्यामुळे कारखानदारांना या सर्व नियमांचे पालन करताना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत आहे. दुसरीकडे पर्यावरणाचा ऱहास होऊ नये, यासाठी प्रशासनाने जे नियम व अटी घालून दिल्या आहेत. त्याचे उल्लंघन होऊ नये म्हणून महानगरपालिका प्रशासनाने धडक कारवाई मोहीम सुरू केली आहे. या पार्श्वभूमीवर महापालिकेने नगर शहरातील गणेश मूर्ती बनवणाऱया कारखान्यांना नोटिसा बजावल्या आहेत.