पितृपक्षातील विधींमुळे ऐतिहासिक बाणगंगेत प्रदूषण, हजारो माशांचा तडफडून मृत्यू

पितृपक्षानंतर ऐतिहासिक मलबार हिलमधील बाणगंगा तलावाची स्वच्छता करण्यात आली. पितृपक्षाच्या काळात पाण्यात अर्पण केलेली फुले व इतर सामग्रीमुळे बाणगंगा तलावातील ऑक्सिजनचे प्रमाण घटल्याने हजारो माशांचा तडफडून मृत्यू झाला आहे. मुंबई महानगर पालिकेने दिलेल्या माहितीनुसार, रविवारी ते मंगळवारी या तीन दिवसांत तलावातून किमान 10 हजार किलो कचरा आणि मृत मासे काढण्यात आले. दरवर्षी सप्टेंबर-ऑक्टोबर महिन्यात पितृपक्षादरम्यान लोक बाणगंगेत फुले व इतर अर्पण सामग्री टाकतात. यंदाही रविवारी मोठ्या प्रमाणात फुले आणि इतर कचरा पाण्यात टाकण्यात आला. पालिका अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, यामुळे तलावातल्या पाण्यातील ऑक्सिजनचे प्रमाण झपाट्याने कमी झाले आणि त्यामुळे माशांचा मृत्यू झाला.

रविवारी एकट्याच दिवशी तलावातून 6 हजार किलो कचरा बाहेर काढण्यात आला. सोमवारी आणि मंगळवारी प्रत्येकी दोन हजार किलो अतिरिक्त कचरा आणि मृत मासे हटवण्यात आले. एकूण मिळून सात डंपर ट्रक भरून जवळपास 10 टन कचरा टाकीतून बाहेर काढण्यात आला. बीएमसी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, पाण्याचे नमुने प्रयोगशाळेत पाठवण्यात आले आहेत जेणेकरून त्यात काही रसायन किंवा इतर हानिकारक घटक मिसळलेले आहेत का हे समजू शकेल. सध्या खबरदारीचा उपाय म्हणून एरेटर्स आणि डिवॉटरिंग पंप लावण्यात आले आहेत, जेणेकरून टाकीतील ऑक्सिजनचे प्रमाण वाढवता येईल व ताजे पाणी मिळू शकेल.

मलबार हिलच्या उच्चभ्रू भागात असलेला बाणगंगा तलाव हा मुंबईतील अखेरचा उरलेला नैसर्गिक तलावांपैकी एक आहे. राज्य सरकारने त्याला ‘हेरिटेज प्रिसिंक्ट’चा दर्जा दिला आहे आणि तो जीएसबी मंदिर ट्रस्टच्या अखत्यारीत आहे. ट्रस्टच्या माहितीनुसार तलावात सुमारे 220 पेक्षा अधिक प्रजातींचे मासे आहेत. मंगळवारी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ, मत्स्य विभाग आणि तारापोरवाला मत्स्यालयातील अधिकाऱ्यांनीही घटनास्थळाची पाहणी केली. त्याचवेळी, येओर एन्व्हायर्नमेंटल सोसायटी (YES) ने 17 सप्टेंबर रोजी पालिका, प्रदूषण मंडळ आणि जिल्हा प्रशासनाकडे तक्रार केली होती. तक्रारीत नमूद करण्यात आले की दरवर्षी पितृपक्षानंतर बाणगंगा तलावात माशांचा सामूहिक मृत्यू होतो, पण प्रशासन कोणताही ठोस उपाययोजना करत नाही.