श्रावणात मासांहार न करण्याची शास्त्रीय कारणे जाणून घ्या

आपल्या हिंदु धर्मामध्ये श्रावण महिन्याचं महत्त्व हे खूप खास आहे. श्रावण महिना या व्रत वैकल्यांचा महिना म्हणूनच ओळखला जातो. श्रावणामध्ये इंद्रियावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी मासांहार न करण्याचा सल्ला दिला जातो. परंतु श्रावण महिन्यात मासांहार न करणं यामागील कारण केवळ धार्मिक नसून, यामागे शास्त्रीय कारण हे खूप महत्त्वाचे आहे.

असेही म्हटले जाते की मांसाहार तामसिक स्वरूपाचा असतो आणि तो सात्विकतेपासून दूर जातो. या अन्नाचे सेवन केल्याने आळस, आळस, अहंकार आणि क्रोध वाढतो आणि अध्यात्मापासून दूर जातो, म्हणून आहारावर नियंत्रण ठेवल्याने इंद्रियांवर नियंत्रण येते असे म्हटले जाते. या सर्व चर्चा आणि युक्तिवादांच्या पलीकडे जाऊन, वास्तव आणि प्रत्यक्ष गोष्ट वेगळी आहे. श्रावण महिन्यात मांसाहारी अन्न आणि काही हिरव्या भाज्या आहारातून वगळण्यामागील वैज्ञानिक तर्क असा आहे की पावसाळा हा जैवविविधतेच्या वाढीचा महिना आहे. पृथ्वीच्या वातावरणाचा आणि पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी जैवविविधतेतील सर्वात लहान जीव देखील खूप महत्वाचे आहेत. अशा परिस्थितीत, पालेभाज्या आणि हिरव्या भाज्या खाण्यास देखील बंदी आहे. ओलाव्याचा ऋतू जीवाणूंच्या वाढीसाठी सर्वात योग्य काळ आहे. म्हणूनच मांसाहार देखील प्रतिबंधित केला जातो.

श्रावणात मांसाहार का टाळायला हवा?

आयुर्वेदानुसार, आरोग्याच्या दृष्टिकोनातून, पावसाळ्यात शरीराची अग्नि, म्हणजेच अन्न पचवण्याची शक्ती, संपूर्ण वर्षभरात सर्वात कमकुवत असते. या काळात, वात आणि कफ दोन्ही वाढलेले राहतात. अशा परिस्थितीत, जड, स्निग्ध, गुळगुळीत आणि स्राव निर्माण करणारे कोणतेही अन्न पचत नाही, उलट ते शरीरात विषारी पदार्थ आणि अडथळे निर्माण करते.

मांसाहार हा शरीरासाठी टॉनिक मानला जातो. शिवाय मासांहाराने शरीरही जड होते. म्हणूनच पोटभरीचा आहार म्हणून मासांहाराकडे पाहिले जाते. परंतु श्रावणात हा गुण शरीरासाठी हानिकारक ठरतो. शरीरातील पचनक्रिया मंदावल्यामुळे, वात-कफ वाढतो तेव्हा मासांहार पचत नाही. त्यामुळे अपचन, जडत्व, जुनाट सांधेदुखी आणि झोपे न येणे यासारख्या समस्या उद्भवतात.

श्रावणातील एकूणच निसर्गचक्राच्या आधारावर, ऋषी-मुनींनी पावसाळ्यात मांसाहारी अन्न, मसालेदार अन्न, जड अन्न, पालेभाज्या इत्यादी टाळण्याचा सल्ला दिला होता. या सर्वामागील कारण धार्मिक नसून ते पूर्णपणे वैज्ञानिक होते.